13. ස්ත්‍රී ප්‍රශ්නයසංස්කරණය

මහ බෝසතාණන් වහන්සේ අමරා දේවීන් කී මඟින් උන් ගේ ගෙට වැඩි සේකැ. ඉක්බිත්තෙන් අමරා දෙවීන් ගේ මෑණියෝ, පණ්ඩිතයන් වහන්සේ දැකැ හිඳිනට අස්නක් දීලා, “පුතංඩ බොන පරිද්දෙන් හුළුකැන් අතට වඩා ලම් දැ” යි කී හ. “මෑණියන් වහන්ස, අප ගේ නැඟණියෝ අමරා දේවි කැඳිත්තක් පෙවූ හ”යි වදාළ සේකැ. අමරා දේවීන් ගේ මෑණියෝ “මගේ දියණියන් නිසා ආ කෙනෙක් වනැ”යි සිතූ හ. මහ බෝ සතාණන් වහන්සේ උන් දුක්පත් නියාව දන්නාහු, “මෑණියන් වහන්ස, මම සන්නාලියෙකිමි. ගෙතත්ම් කටයුතු වූ කිසිවක් ඇද්දැ”යි විචාළ හ. “පුතංඩ විද්ද යුතු කොට මාලු ආදිය ඇතැ. ඒ විද්දැ ගෙනැ දී ලන්නට සුදුසු මිලයෙක් නැතැ’යි කි හ. ‘මෑණියන් වහන්ස, මිලයෙන් කාරියෙක් නැති.ගෙනෙව. විදැ දී ලමි’යි වදාළ සේකැ.අමරා දේවින් ලග් මෑණියෝ කඩ රෙදි හැරැගෙනැ ගෙත්තම් කරන පරිද්දෙන් දුන් හ. මහ බෝසතාණන් යහන්සේ ගමැ ඇත්තන් ගෙනා රෙදි හ‍ා වුවමනා වුවමනා දෙය ද නිමැ වූ ‍ේක් මැ යැ.පිනැත්තන් කරන දෙය සිතු ලෙසට මැ සමෘද්ධ වන්නේ යැ.


2.ඉක්බිත්තෙන් බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ අමරා දේවින් ගේ මෑණියනට “මෑණි‍ෙයනි,වීථියක් පාසා හඩ ගා පිව මැනැවැ’යි වදාළ සේකැ.අමරා දේවින් ගේ මෑණියෝ ගම මුළුල්ලේ ම මඬ ගෑහ. මහ බෝසතාණන් වහන්සේ ගමැ ඇත්තන් ගෙන-ගෙනා කඩින් සන්නාලි මේවර කොටැ එක දවසින් මැ මසු දහසක් ලත් සේකැ.අමරා දේවින්ගේ මෑණියෝ ද බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේට දාවල් බත් පිසැ කවා “පුතංඩ, රෑට සාල් කෙතෙක් ගරම් දැ’යි විචාළ හ. “මෑණියන් වහන්ස , මේ ගෙයි යම් පමණක් කත් නම් එපමණ මැ බත් පිස්ව මැනැවැ යි වදාළ සේකැ. අමරා දේවින් ගේ මෑණියෝත් බොහෝ වූරස මසවුළෙන් යුකුත කොටැ බත් පිසූ හ.අමරා දේවි හිසින් දර මිටියක් හා හිණින් පළා හිණක් හා ඇරැගෙනැ වලින් අවුත්, ඉදිරියේ දොරැ දර මිටිය හෙළා, පෑළ දොරින් ගෙට වන්නු යැ.උන් ගේ පියාණෝ වනාහි ඇඳිරි ගැසි ගිය කලැ ගෙට ආ හ.බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේට අනේක ප්රඇකාර අනැගි රසයෙන් යුක්ත වූ ආහාර අනුභව කැරැවූ හ. අමරා දේවි මවු පිය දෙදෙනා බත් කවා පසු වැ තුමුත් කා මවුපිය දෙදෙනා පය සෝදවා තෙල් ගල්වා මහ බෝසතාණන් වහන්සේ පය සෝදවා තෙල් ගැල්වු හ.පණ්ඩිතයන් වහන්සේ අමරා දේවින් විමසන සේක් කීප දවසක් මැ එහි විසූ සේකැ.


3.ඉක්බිත්තෙන් එක් දවසක් උන් විමසන සේක්. “සොඳුර අමරා දේවිනි, සාල් මනාවක් පමණ ඇරැ ගෙනැ ඉන් මට කැඳැත් බතුත් අවුළුත් පිසව’යි වදාළ සේකැ.අමරා දේවිත්, ‘එක සාල් මනාවෙන් මෙ තෙක් දෑ කෙසේ පිසම් දැ’යි නොකියා, “යහපතැ”යි වදාළ බස ගිවිසැ, ඒ සාල් මනාව පැසැ, මුල් සාලින් බත් ද කඩා සාලින් කැඳ ද සුන් සාලින් කැව්ම් ද පිසැ, ඊට සුදුසු වු අවුළුත් පිසැ මහ බෝසතාණන් වහන්සේට අවුළු සහිත කැඳ දුන්හ. කැඳ කබලක් මුඛයට ගත් පමණෙකින් මැ සියලු රස නහර වැල් පිනා සිටැ ගත්තේ යැ.පණ්ඩිතයන් වහන්සේ උන් විමසන පිණිසැ, “‍සොදුර,තොප පිසමන් නො දන්නා කලැ කුමක් පිණිසැ මා ගේ සාල් නා පූදැ’යි කියා කෙළ හා සමඟ මුඛයට ගත් කැඳ කබල කාරා බිමට දමා පි සේකැ.අමරා දේවිත් නො කිපි මැ, “කැඳැ යහබත් නොවී නම් කැව්ම් කැවැ මැනවැ,ස්වාමිනි’ කියා කැවුම් අතට දුන් හ.කැවුම් මුඛයෙහි තිබූ පමණෙකින් මැ රස නහර වැල් පිනා ගියේ යැ. එයිත් එසේ මැ කාරා දමා පි සේකැ ඊටත්නො කි පි මැ, “එසේ වී නම් බත් අනුභව කරව’යි කියා බත් අතැ තුබූ හ.එයිත් ආලෝපයක් මුඛයෙහි තබන්නා මැ සිියලු රස නහර වැල් පිනා ගියේ යැ.බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ , “තොප පිසමන් නො දන්නා කලැ, මා දුක සේ සොයා ගත් දෙය කුමට නැසූ දැ’යි කිපි කෙනෙකුන් මෙන් තුන් වගය මැ එක් කොටැ අඹරා පියා ,අමරා දේවින් ඉසැ පනේ ඇඟ මුළුල්ලෙහි ගල්වා දොර හව්වෙහි ඉන්නට වදාල සේකැ. අමරා දේවිත් ඊට මඳකුත් නො කිපී, “යහපතැ, ස්වාමිනි “ යි දොර හව්වෙහි හුන්නා හ.මහ බොසතාණන් වහන්සේ අමරා දේවින් මන්නැති බව දැන “සොඳුර, මෙ සේ එව’යි වදාළ සේකැ.ඔයිත් දෙවිටක් නො කැඳවන තුරැ එක බසින් මැ සමීපයට අවු යැ.සම බෝසතාණන් වහන්සේ නුවරින් එන සේක් මැ, මසු දහසක් හා එක් සීන් කඩක් හා බුලත් පයියෙහි ලා වැඩි සේකැ.උන් වහන්සේ ඒ කඩ මෑත් කොටැ අමරා දේවීන් අතැ තිබා, “සොඳුර,තොපගේ යෙහෙළියන් සමඟ ගොසින් නා පියා මේ කඩ ඇඳැ ගෙනැ එව’යි වදාළ සේකැ.ඔයිත් වදාළ ලෙසැ මැ කළ හ.


4.පණ්ඩිතයන් වහන්සේ, සන්නාලි කමින් උපයා ගත් මසුරන් ද ‍නුවර සිටැ ගෙනා මසුරන් දයන මේ සියල්ල අමරා දේවින්ගේ මවුපිය දෙ දෙනාට දී ලා දෙ මහල්ලනට , “නුඹ වහන්සේ රක්ෂාවට නො සිතුව මැනැවැ’යි අස්වයා අමරා දේවින් හැරැ-ගෙනැ නුවරට ගොස්, තවත් විමසන පිණිසැ දොරටුපාලයා ගේ ගෙයි ඉඳුවා, දොරටුපාලයා ගේ අඹුවට සරැප කියා ලා,තමන් වහන්සෙ ගෙට ගොස් පිරිමින් දෙදෙනෙකු කැඳවා , “අසු වල් ගෙයි ගෑනියක රඳවා අමෙි මසු දහසක් ඇරැ ගෙනැ; ගොස් ඈ විමසව’යි මසු දහස දී යැවූ සේකැ.උයිත් බොධි සතත්වයන් වදාළ ලෙස මැ ගොස් අමරා දේවිනට මු දහස දික් කොටැ විචාළ හ.අමරා දේවි , මෙ මසු දහස මා ගේ සමුණන් ගේ පා පිසුන් නො අගනේ යැ’යි කියු උන් කි බස් නොගිවිස්සා හ. ඒ පුරුෂයෝ ,ගොස් පණ්ඩිතයන් වහන්සේට දැන්වු හ. ඉක්බිත්තෙන් බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ ඒ පුරුෂයන් නැවැතැ නැවැතැ තුන් වර දක්වා යවා නො ගිවිස්නා හෙයින් , සතර වන වාරයෙහි , “එසේ වී නම් ඈ අත අල්ලා ඇදැ ගෙනැ එව’යි වදාළ සේකැ. ඒ පුරුෂයෝ ගොස් නො කැමැති පරිද්දෙන් ඇදැ ගෙනැ ගිය හ.


5.අමරා දේවි , මහ බෝ සතාණන් වහන්සේ සැපතෙහි සිටියැ හෙයින් හැඳිනැ ගත නො හී මූණ බලා සිනා සුණා හ. හඬාත් පී හ. පණ්ඩිතයන් වහන්සේ අමරා දේවි සිනා සුණු කාරණයත් හැඬු කාරණයත් විචාළ සේකැ. ඉක්බිති බොධි සත්ත්වයන් වහන්සේට අමරා දේවි , ස්වාමිනි නුඹ වහන්සේ ගේ මූණ බලා සිනා සෙන්නෙම්, ඔබ වහන්සේ ගේ දිව්යක සැපතක් හා සමාන වූ සැපත් බලා , “මේ සම්පත් නො කාරණයෙනුත් ලත් දෙයක් නොවෙ යි. පූර්ව ජාතියෙහි පින් කම් කොටැ ලබන ලද කුශල කර්මයා ගේ විපාකයැ; නො සිති යැ හැකි නිස‍ා යැයි සිතා සමාධින් සිනා සිණිමි. හඬන්නෙම් වනාහි , “දැන් ම- බත් පත් ලැබෙයි කියා අනුන් විසින් රක්ෂිත ගොපිතවැ සිටි ස්ත්රිහන් කරා එළැඹැ හෙවත් පරදාර කර්ම් කොටැ මතු නරකයට යන්නාහ’යි සිතා ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි දයාවෙන් හැඬිමි’යි කී හ. බොධි සත්ත්වයන් වහන්සේ උන් පරීක්ෂා කොටැ පිරිසිදු අදහස් ඇති බව දැනැ, “යව: මුන් මෙ සේ මා නො ගිවිස්සෙන් උන් ගෙනා තෙනැ මැ ලා පියව’යි කියා අමරා දේවින් යවා , නැවැතැ තමන් වහන්සේ න්නාලි වෙස් ගෙනැ , එදා රෑ උන්දෑ ගේ ළගට ගොස් සැතපී , දෙවන දවස් උදාසනක් සේ රජ ගෙට ගොස් , උදුම්බරා දේවීනට සුදුසු කුමාරිකාවක ගෙනා බව වදාළ සේකැ. බිසොවු රජ්ජුරුවනට එ පවත් කියා , අමරා දේවීන් පා මුදු පාඩගම් -පා සලඹ පාද ජාලා - ශිරො ජාලා - කර්ණාදභරණ -ග්රි-වාලංකාර - කෛපෝට්ටු සිරිකන් ආදි වූ සියලු ස්ත්රිො ආභරණයෙන් සරහා, මහත් හි‍ඳෝලුවෙකැ හිඳුවාලා ඉක්බිති රජ්ජුරුවන් ගේ විධානයෙන් ඒ සා මහත් සත් යොදුන් මියුලු නුවර නොයෙක් පරිද්දෙන් සරහා රන් ධජ නඟා විසිතුරැ කොටැ සරහා නිමවන ලද උතුම් වූ මංගල රථයෙක්හි වඩා, රථයෙහි දේවින් උන හොත් කැළි බවත් එළැලි බවත් රෑ ඇති බවත් නැති බවත් නුවර වාසිනට නොපෙනෙන්නේ වේදැ’යි සිතා , දේවින් ගේ රෑප විලාය නුවරැ වාසි සියල්ලන් මැ සුවසේ දක්නා පරිද්දෙන් රථයෙහි සිටුවා, දේවතාවන් හා මඟ විථියෙහි නමා -ගත් තරුණ දිව්යව ස්ත්රියයක පරිද්දෙන් මහ පෙරහරින් මහ බෝ සතාණන් ගේ ගෙට ගෙන’වුත් සරණ පාවා දී මඟුල් කළ හ.


6.රජ්ජුරුවෝ බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ ගේ සරණ මඟුලෙහි එකී රකි වස්තුවෙන් දහසක් මිල වටනා පඬුරු යැවූ හ. රජ්ජුරුවන් ආදි කොටැ වාසල් බලන්නවුන් ඇතුළු වැ ගොපල්ලන් දක්වාත් මියුල් නුවරැ වාසින් ගෙන් පඬුරක් නො ගෙනැ ගිය එක ද සත්ත්වයෙක් නැති. අමරා දේවි ද, රජ්ජුරුවන් යැවූ පඬුරු සමසේ දෙකක් කොටැ බෙදා එක් භාගයක් ගෙට ගෙනැ අනෙක් භාගය නැවැත රජ්ජුරුවනට යැවූ දෑ යැ. මෙ මැ ක්රනමයෙන් උදුම්බරා දේවින් ඇතුළු වූ නුවරැ වාසීන් විසින් එවන ලද සියලු පඬුරු සරියේ දෙකක් කොටැ බෙදා, භාගයක් උන් උනට යවා , ඒ සා මියුලු නුවරැ වාසීන් හැම දෙනා මැ එක දවින් එක ඇිල්ලෙන් මැ සිත් ගත් හ. එ වක් පටන් , තුන් ලොවට ඇසක් වැනි මා ගේ බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ, අමරා දේවින් හා සමඟි වාසයෙන් වාසය කරන සේක්, රජ්ජුරුවනට අර්ථයෙන් හා ධර්මටයෙන් හා අනුශානා කළ සේකැ.


14. මහෞෂධයන් පලා යෑමසංස්කරණය

ඉක්බිති එක් දවසක් ‍සේනක පණ්ඩිතයෝ පුක්කුසාදි අනෙක් තුන් දෙනා තමන් මීපයට ආවුන් බණවා, “පින්වත්නි, අපි ගොවියා පුතු, මහෞෂධ පන්ඩිතයනට නොසෑහෙම් හ. දැන් වනාහි ගොවියා පුතු විසින් තමාට වඩා වියත් අඹුවක් ගෙනෙන ලද,කිසිවක් කියා රජ්ජුරුවන් කෙරේ ඌ බිදුවාපුම මැනැවැ’යි නී හ. “ආාරින් වහන්ස , අපි කුමක් කරමෝ ද ? නුඹ වහන්සේ මැ ඊට සුදුසු කාරණ සිතුව මැනැවැ’යි කී හ. “වන්නා ව!තෙපි නොසිතව. උපායක් ඇති. මම රජ්ජුරුවන් ගෙ චූඩාමාණික්යවය සොරා ගෙනෙමි. පුක්කුසයෙනි, තෙපි රන් මාලාව ගෙනෙව.කාවින්දයෙනි, තෙපි රජ්ජුරුවන් පොරෝනා පලස ගෙනෙව. දේවින්දයෙනි, තෙපි රන් මිරිවැඩි සගළ ගෙනෙව’යි කි හ. මෙ සේ ඔහු සතර දෙන මැ වඤ්චායෙන් යට කී වස්තු සතර රජ ගෙන් පිටත් කොටැ ගත් හ.


2. ඉක්බිත්තෙන්, “බොහෝ දෙනා නොදන්වා ගොවියා පුතු ගෙය යවම් හ’යි කියා, සේනකයෝ පළමු කොට තමන් ගත් මැණික මොර කැළයෙකැ බහා ලා කෙල්ලක අතැ තබා, ‘මොර කළය අනෙක් කෙනෙකුට ගනිතොත් නොදී, මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් ගේ ගෙයි ඉදින් ගනිත් නම් මිල නො ගෙනැ කළයෙන් මැ දී පියා එව’යි කියාලා යැවූ හ. ඒ කෙලි පණ්ඩි.යන් වහන්සේ ගේ ගෙදොරට ගොස් “මොර ගනුව” යි කිය-කියා දුරටත් නො ගොස් ඊ මැ දැවැටෙන් නියැ. අමරා දේවි දොරැ සිටි තැනැත්තෝ ඒ කෙල්ලගේ ක්රිොයාව දැකැ, “මෝ අනෙක් තැනකට නො ගොස් මේ තැනැ මැ දැවැටෙන්නී යැ.එක් කාරණයක් වුව මැනැව’යි සිතා තමන් ගේ ගෙයි කෙල්ලනට ඉගි කොටැ ඔබට යවා තුමු මැ. “අම්ම, මෙ සේ එව. මොර ගනුම් හ’යි ඒ කෙල්ල බණවා , ඈ තමන් සමිපයට ආ කල්හි තමන්ගේ කෙල්ලන් අඬ ගා ආදි මැ කියා ලු හෙයින් නො ඇසුවා සේ තමන් සමිපයට නොඑන්නා, “යව, අපගේ කෙල්ලන් මෙතැනට බණවා ලව’යි ඈ මෑත යවා, කළයෙහි අත ලා ඇතුළෙහි තුබූ මැණික දැකැ ළඟට ආ කෙල්ලට , “මෑණියෙනි තෙපි කවුරන් සමිපයෙහි සිටැ අවු දැ’යි විචාරා, “සේනක පණ්ඩිතයන් වහන්සේ ගේ කෙල්ලකිමි’යි කි කල්හි, ඉක්බිති ඇගේ ද මව ගේ ද නම් විචාරා, ‘එසේ වි නම් මොර දෙව” යි කියා, අම්මා, කුඹ දෑ මොර ගන්නා කලැ මට මිලයෙන් කාරිය කිම් ද ? කලයෙන් මැ ගත මැනැවැ’කී කල්හි, ‘එසේ වි නම් යව’යි කියා ඈ යවා ‘අසුවල් මසැ අසුවුලු දවසැ සේනකචාරීහු තමු තමන්ගේ අසුවල් කෙල්ල දුව අසුවල් තැනැත්තිය අතැ, රජ්ජුරුවන් වහන්සේ ගේ චූඩා මානික්යුය පනයම් පිණිසැ එවූ හ’යි පතෙකැ ලියා ගත් හ.


3.පුක්කුස පණ්ඩිතයෝ රන් මාලාව සමන් මල් කරඬුයෙකැ ලාලා සේනක ආචාරින් යැවු ලෙසැ මැ යැවු හ. කාවින් ද පණ්ඩිතයෝ පලස පලා පැසෙකැ ලාලා යැවු හ. දේවින් ද පණ්ඩිතයෝ රන් මිරි වැඩි සගළ පිදුරු කැරැල්ලක් ඇතුළේ බැඳැ යැවු හ. අමරා දේවි, උන් හැම දෙනා යැවු දෙය හැරැ-ගෙනැ, පතෙකැ වක දවස හා ගියවුන් ගේ නම් හ‍ා ලියා, මහ බෝ සතාණන් වහන්සේට සරුප කියාලා තබා ලු හ.


4.ඒ සේනකාදි සතර ‍දෙන මැ වස්තු සතර උපායෙන් බෝ සතානන්ගේ ගෙට යව‍ා , රජ ගෙට ගොස්. ‘කිමෙක් ද, දේවයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ආභරණ වූ චූඩාමාණික්යගය නොපළදනා සේක් දැ’යි විචාළ හ. “පලඳිමි, ගෙගෙව’යි කී හ. මැණික, භාණ්ඩාගාරයේ සොයා නුදුටු හ. සෙස්සන් එසේ මැ වී යැ.ඉක්බිත්තෙන් සේනකාදි සතර දෙන මැ, “දේවයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ ගේ ආභරණ මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් ගෙහි යැ. තුමු එකී වස්තු පළදින්නා හ. දේවයන් වහන්ස, ගොවියා පුත් නුඔ වහන්සේට සතුරු යැයි රජ්ජුරුවන් කෙරේ බෝසතාණන් බිඳැ වූ හ. ඉක්බිත්තෙන් එ පවත් බෝසතාණන් වහන්සේට වැඩ පසස්නා මිනිස්නු ගොස් කී හ. පණ්ඩිතයන්වහන්සේ,“රජ්ජුරුවන් දැකැ, ඒ ස්වරෑප දනිමි’යි රාජ සේවයට වැඩි සේකැ.රජ්ජුරුවෝත් සේනකාදි දුර්ජනයන් ගේ බස් අසා මහ බෝ සතාණන් වහන්සේට කිපී, ‘නො දකිමි, මෙහි අවුත් කුමක් කෙරේ ද’යි තමන් දැක්ක නුදුන් හ. පණ්ඩිතයන් වහන්සේ රජ්ජුරුවන් කිපි බව දැනැ, “ පලා යන්නට සුදුසු කලැ’යි අමරා දේවිනට සළකුණු දී, අප්රේසිද්ධ වේශයෙන් නුවරින් නික්මැ දකුණු යව මැදුම් ගමට ගොස් , කුඹල් ගෙයැකැ කුඹල් කම් කොටැ වසන සේකැ.


5.නුවර මුළුල්ලෙහිත්, ‘මහෞෂධ පණ්ඩිතහෝ පලා හ’යි හක කොලාහල වැ ගියේ යැ.සේනකාදි සතර දෙන මැ පණ්ඩිතයන් වහන්සේ පලා ගිය බව දැනැ කනස්සලු නොවන්නාහු.’කිමෙක් ද,අපිත් පණ්ඩිතවරු නොවමෝ දැ’යි ඔවුනොවුන් නො දන්වා මැ අමරා දේවීනට පත් යැවූ හ. අමරා දේවි සේනකාදී සතර දෙන මැ යැවූ පත් අතට ගෙනැ, “අසුවල් වේලාවට එන්නේ යැ’යි කියා යවා වෙන වෙන මැ උන් තම තමන්ට අවධි කළ වේල‍ාවට ආ කල්හි, අල්ලා- ගෙනැ නොසැලෙන අන්දමට බන්දා, ඉස කේ කප්පා පරණ නානා ගෙයකැ හෙළවා බොහෝ දුකට පමුණුවා, පැදුරු මාලුවලැ හා පැස් මාලුවපැ හොවා වසා බන්ද්රා,රජ්ජුරුවනට කියා යවා,ඒ පණ්ඩිතවරුන් සතර දෙනා හා සමඟ වස්තු සතරක් ගෙන්වා - ගෙනැ ගොස් රජ්ජුරුවන් වැඳැ එකත්පස් වැ සිටැ “දේවයන් වහන්ස, මහෞෂධ පණ්ඩිතයෝ සොර නො වෙති.ඔබ වහන්සේ ගේ භාණ්ඩාගාරය සොරකම් කළෝ මේ සතර දෙන යැ. මුන් සතර දෙනා ගෙන් සේනකයා මැණික් සොරා යැ: පුක්කුසයා රන් මාලා ගත් සොරා යැ: කාවින්දයා පලස් සොරා යැ: දේවින්දයා රන් මිරි වැඩි සොරා යැ.අසුවල් මසැ අසුවල් දවස් අසුවල් කෙල්ල ගේ දුව අස්වල් තැනැත්තිය අතැ මොහු සතර දෙනා මෙකි වස්තු මට පණයම් පිණිසැ එවූ යැ.මේ මා ලියා තුබූ පත් බලා වද්ර ළ මැනැවැ ඔබ වහන්සේ සතු මෙකි වස්තු පාවා ගත මැනැවැ: මෙකි සොර කොල්ලනුත් පවා ගත මැනැව: දේවයන් වහන්සැ’යි රජ්ජුරුවන් වැඳැ ගෙට ගිය හ.


6. රජ්ජුරුවො බෝ සතාණන් නැගි ගිය බැවින් උන් වහන්සේ කෙරේ සැකයෙන් ද, අනික් මන්ත්රීබ කෙනෙකුන් නැති බැවින් ද, සේනකාදි පණ්ඩිතවරුන් සතරදෙනාට කිසිවකි නො කිය‍ා, “නා පියා තොපි තොප ගේ ගෙදරවලට යව’යි කිහ.


15.ඛජ්ජෝපණ භූරි ප්‍රශ්නයසංස්කරණය

ඉක්බිති රජ්ජුරුවන් ගේ දළ පුඩු සෙසත අධිගෘහිත දේවතා දු මහ බෝසතාණන් ගේ කුරවික නාදයක් හා සමාන වු කට හඬ විහිදුවා වදුරන්නා වු මිහිරි ධර්මක දෙශනයෙහි ශබ්ධ නො අසන්නි, ‘කිමෙක් දෝ හෝ’යි පරික්ෂා කොටැ ඒ කාරනය දැනැ. “පණ්ඩිතයන් ගෙන්වනඋපායයක් කෙරෙමි’යි මධයම රාත්රි යෙහි දළ පුඩු සිදුරෙයි සිටැ අර්ධ ශරිියක් දක්වා දේවතා ප්රයශ්නයෙහි,

“භන්ති බත්ථෙහි පාදෙහි මුඛඤ්ච පරි සූම්හති

සවෙ රාජ පියෙ හොති කං තෙනහහිපස්සසි’

යනාදි ගාථා සතෙරකින් දක්වන ලද ප්රසශ්න සතරක් රජ්ජුරුවන් ගෙන් විචාළි යැ.

2.රජ්ජුරුවෝ එහි අර්ථ නො දැනැ, ‘සේනකාදි පණ්ඩිතවරුන් විචාරමි’යි එක් දවසකට අවසර ඉල්ලා ගෙන දෙවන දවස්, ‘පන්ඩිතවරු සතර දෙන එත්ව’කියා යවා, පන්ඩිතවරුන් විසින් “අපි මුඩු හිස් ඇරැ-ගෙනැ විථියට බස්නට විළි ඇත්නම් හ’යි කී කල්හි, පයි සතරක් විද්දා යවා, “තෙල, ඉසැ ලා ගෙනැ එන්නේ යැ’යි කියා යැවු හ. ඒ ඉස්පයි ඇති වුයේ එතැන් පටන් කොටැ ල. පණ්ඩිතවරු ඉස්පයි ඉසැ ලා අවුත් රජ්ජුරුවන් වැඳැ පනවන ලද අසුන් මත්තෙහි හුන් හ. ඉක්බිති රජ්ජුරුවෝ, සේනකයෙනි ඊයේ රෑ මධ්ය්ම රාත්රීක වේලෙහි දළ පුඬු සේ සතැ පවසන ‍ෙදව් දු මා පැනයක් විචාළි යැ.මම එහි අර්ථ නො දන්නෙම් පන්ඩිතවරුන් විචාරමි. ඒ පැනය මට කියව’යි කියා, ‘භන්ති හත්ථෙහි පාදෙහි’ යනාදි පළමු වන ගාථාව කි හ.සේනකයෝ ගාථාව අසා, ‘කිං භන්ති කිං භන්ති” යි කියා කටට ආ දෙයක් දොඩා කිසිවක් දැනැ ගත නුහුණුව හ. සෙස්සෝත් කිසිවක් කියා ගත නො හි කර බා ගත් හ.


3. රජ්ජුරුවෝ දොම්නස් ව දෙවන දවස් රෑ දෙවතා දූ විසින්, ‘පැන සතරෙහි අර්ථ දුටු දැ’යි විචාරන ලද්දාහු, “මා විසින් පණ්ඩිතවරු සතර ැදන විචාරන ලද හ.උයිත් එහි අර්ථ නො දත් ම’යි කි හ. දේවතා දූ’මු හැම දෙන මා කුමක් දනින්ද ? මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් විනා අනෙක් මේ පැනය කියන්නට සමර්ථ කෙනෙක් නැති. ඉදින් මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් ගෙන්වා මේ පැනය උන් ලබා නො කියැවූහු නම්, මේ දිලියෙන යකුළින් තොප ගේ හිස සත් පළුවක් කොටැ බිඳැ පියමි’යි රජ්ජුරුවන් භය ගන්වා” රජ්ජුරුවෙනි , ගින්නෙන් ප්රරයෝජනයක් ඇති කල්යි කණ මැදිරියන් පිඹින්නට ද, කිරෙන් ප්රයයෝජන ඇති කල්හි අග අල්ලා -ගෙනැ දෝනට ද සුදුසු නොවන්නේ යැ’යි කියා , ඛජ්ජොපන ප්රලශ්නයෙහි මේ මතු කියන කාරණ කී හ.


4.”ගිනි නැති වැ සොයා ඇවිදිනා පුරුෂයෙක් , දිලියෙන්නා වූ කදෝ පැණියෙන් ගිනි පුපුරෙකැයි සිතා, ඒ කදෝ පැණියා මත්තෙහි ගොම වැරටි හා තණ රොඩු හා පොඩි පොඩි කොටැ ලා ලා, කනමැදිරියා ගිනි පුපුරෙකැයි යන විපරීත සළකුණින් දෙ දණ බිමැ ඇනැ ඇස් පිපිරැ යන තුරු පිඹැත් ගිනි දල්වා ගත නො හේ ද,යමෙක් ‘කිරිදෝමි’යි ලොට කන තබා අග අල්ලා ගෙනැ දවසක් මුළුල්ලෙහි ඇදැත් කිරි පිහිරකුත් දෙවැ ගත නො හේ ද,ර පරිද්දෙන් නුවුණ නැති හෙයින් තම හට අභිවෘද්ධියක් නො ලබන්නේ යැ. පස මිතුරනට නිග්රහහ කිර්මෙන් ද සත්ත්වයෝ නොයෙක් උපායයෙන් වැඩට පැමිණෙන්නා හ.සේනාවට නායක අමාත්ය යෙන් ගේ ලැබීමෙන් ද වැඩ පපස්නා මිත්ර යන් ගේ උපදෙශයෙන් ද රජ්ජුරුවෝත් රාජ්යටයට පැමිණැ වාසය කරන්නා හ. තෙප සේ නුවණැති අමාත්යුයාගෙන් පලවා පයි නොවසන්නා හ. ගිනි තබා කදෝ පැණියන් පිඹින්නා සේ ද, ලොට තන තබා අඟ ගෙනැ කිරි දෝනා සේ ද, තරාදිය තබා ලා අතින් කිරන සේ ද, මේ නියා ගැට මුසු පැන මහෞෂධ පන්ඩිතයන් නොවිචාරා , සේනකාදී වූ පන්ඩිතවරුන් විචාරන්නට ඒ කොල්ලෝ කුමක් දනින් ද ? උහු මැ කදෝපැණියෙන් හා සම වූ යැ. ඉසින් තෙප ගේ පණ රක්නා කැමැත්තහු නම්, ගල් මුදුනෙකැ දිලියෙන මහ ගිනි කද සේ නුවණින් දිලියෙන්නා වූ මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් ගෙන්වා , විචාර, මට පැන සතරෙහි අර්ථ කියා ලව. එසේ නොකළහු නම් තොප ගේ ජිවිතය නැතැ’යි රජ්ජුරුවන් භය ගන්වා සැඟවි ගියා යැ.


භූරි ප්‍රශ්නයසංස්කරණය

5.ඉක්බිති රජ්ජුරුවෝ මරණ බියෙන් තැති ගෙනැ, දෙවන දවසැ අමාත්ය්යන් සතර දෙනෙකු කැඳවාලා, “දරුවෙනි, තෙපි සතර දෙන රථ සතරෙකැ නැඟි නුවර සතර වාසලින් නික්මැ , යම් තෙනෙකැ දී ම පුතණුවන් මහේෂධ පණ්ඩිතයන් දුටු නම් එ තැනැ දී මැ උනට සත්කාර තනාටැ වහා කැඳවා ගෙන එව’යි කියා යැවු හ.


6.උන් සතර දෙනා අත්රෙන් දකුණු වාසලින් නික්මුණු අමාත්ය යා දකුණු යව මැදුම් ගමැ මහ බෝ සතාණන් වහන්සේ මැ ඇරැගෙනැ කුඹල් ආචාරීනට සක වටා මැටි වැකුණු ඇඟින් මැ පිදුරු බිස්සෙකැ හිඳැ මිටිමිටි කොටැ ගෙනැ යව සාලේ බත් අනුභව කරන්නවුන් දුටුහය් යැ. “කුමක් පිණිසැ එබදු දුකක් ගෙනැ කුඹල් කර්මාුන්තය කළ සේක් දැ’යි යත හොත් ‘මහෝෂධ පණ්ඩිතයෝ මහා නුවණැත්තෝ හැ. නිසැකයෙන් රාජ්යටය ගන්නාහු’යි සැකයෙන් රජ්ජුරුවෝ කොළෝ නම් කුඹල් කර්මා න්තය කොට ජීවත් වනු අසා සැක නොවන්නා හයි සිතා ථ මේ කාරණය පිණැසැ මෙ බඳු දුකක් ගත් සේක. මහ බෝ සතාණන් වහන්සේ රජ්ජුරුවන් ගේ අමාත්යගයා දැකැ,තමන් වහන්සේ කැදවා ආ බව දැන, “මා ගේ සම්පත පෙරැ පරිද්දෙන් මැ වන්නේ යැ. අමරා දේවීන් විසින් ඉදිකරන ලද අනැගි රස මසවුළෙන් යුක්ත වූ බත් මා අනුභව කෙරෙමි” සිතා, අතින් ගත් බත් පිඩ හෙළා නැගී සිටැ, අත කට සෝධා පියා සිටි සේකැ. ඒ ඇසිල්ලෙහි මැ අමාත්ය යා ළඟට ගියේ යැ.

ඒ වැළිත් සේනක පණ්ඩිතයන් ලබ්ධි ආචාරී කිවූ නම්, ඒ සේනක ආචාරී කී බස සැබැවැ, තොප ගේ යසස පිරිහුණු කල්හි එ බදු නුවණ තොපට පිටිවහල් වන්නට නො පොහොසත් වී යැ. දැන් මැටි වැකුණු ඇඟින් පිදුරු බිස්සෙකැ හිඳැ මෙබඳු බතක් අනුභව කරව.ඉදින් තොප ගේ නො පිරිහුණු විය්‍නටර්යෙත් ස්මෘති ශක්තියත් පිටිවහල් වුවමනා වේ දැ” යි කී හ.

8. ඉක්බිති මහබෝසතාණන් වහන්සේ, “නුවණ නැත්තව, මම මා ගේ නුවණ බලයෙන් නැවැතැ ඒ මා ගේ පිරිහුණු සම්පත මුහුකුරුවන්නෙම්,” මේ සැඟැවෙනු මනා කල යැ. මේ පිළියමට මනා කල යැ’ යි කල් නොකල් දැනැ, රජ්ජුරුවන් කිපුණු කල සැඟැ වී ඇවිදැ සතුටු කල්හි එළි බැසැ පෙරැ පරිද්දෙන් විඳි සම්පතෙහි පිහිටන පිණිසැ, කුඹල් කර්මින්ත කොටැ මෙ බඳු රස නැති යවා සාලේ බත් අනුභව කරන්නෙම්, වීර්ය කරණයට කල් දැනැ, මාගේ නුවණින් පුරාතන සම්පතෙහි පිහිටා, සැට යොදුන් රග්ගල් තලා මුඳුනෙහි විභ්ර මණය කරන සිංහ රාජයක්හු මෙන් අසම්හිත වැ හැසිරෙන්නෙම් දකුව” යා වදාළ සේකැ. නැවැතැ අමාත්යසයා, “රජ්ජුරුවන් ගේ සේ සතැ වසන දෙව් දූ රජ්ජුරුවන් පැන සතරක් විචාළී යැ. රජ්ජුරුවෝ සේනකාදී පණ්ඩිතවරුන් සතර දෙනා විචාළ හ. එක් කෙනෙකුන් ඒ පැනය කියා ගත නුහුණුව හ. එසේ හෙයින් රජ්ජුරුවෝ තෙප සමීපයට එවූ හ”යි කී හ. “එසේ කලැ නුවණෙහි බල දුටුවෙහි වේ ද? එසේ විටැ ඉසුරු සැපත් පිටිවහල් නොවන්නේ යැ”යි මහතාණන් වහන්සේ නුවණෙහි අනුභාව වර්ණසනා කළ සේකැ.

9. අමාත්යණයා “පණඩිතයන් දුටු තැනැ දි මැ නහවා පියා හන්දලා ගෙනැ එව” යි කියා රජ්ජුරුවන් විසින් දුන් පිළි සඟලත් මසුරන් දහසත් මහ බෝසතාණන් වහන්සේ අතැ තුබුයේ යර. කුඹලාණෝත්, “මා මෙහෙගත්තේ මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් අතිනැ”යි සිතා බා ගිය හ. පණ්ඩිතයන් වහන්සේ “ නො බව ආචාරිනි, තෙපි මට බොහෝ උපකාරි වැ සිටියහු යැ” යි අස්වසා කුඹලානට මසු දහස දී, මැටි වැකණු ඇඟින් මැ රථයෙහි හිඳැ, සිත් සේ වනයෙහි ඇවිදැ වසන තෙනට ගමන් ගත් හස්ති රාජයකු පරිද්දෙන් නුවරට වැඩි සේක.

10. ඇමැතියා රජ්ජුරුවනට බෝ සතාණන් වහන්සේ වැඩි නියාව කී යැ. “සේවයන් වහන්ස, සකුණු යව මැදුම් ගමැ කුඹල් කම් කොටැ ජීවත් වෙති. ඔබ වහන්සේ කැන්දා එවූ හ යි අසමින් නො නා මැ මැටි වැකුණු ඇඟින් අවු යැ”යි දැන්වී යැ. රජ්ජුරුවෝ, “ඉදින් මට පසමිතුරු වු නම් සම්පතෙහි පිහිටා සේනාව ඇති කොටැ ගෙනැ ඇවිදිති මු මට සතුරු නොවෙති” සිතා, “ම- පුතණුවන් තමන් ගේ ගෙට ගෙසේ ඉස් සෝධා නහා සර්වාලංකාරයෙන් සැරැහී, මා දුන් පෙරහරින් දක්නට එන්නට කියව”යි කීහ.

11. එ බස් අසා පණ්ඩිතයන් වහන්සේ රජ්ජුරුවන් කි ලෙසැ මැ සැරැහී, සිවුරඟ සේනාව පිරිවරා, විජයොත් මහ පායෙන් සුදම් දෙව් සභාවට වඩනා සක් දෙව් රජාණන් පරිද්දෙන් අවුත්, රජ්ජුරුවන් විසින්, ‘එන්නේ යැ” යි කී කල්හි රජ ගෙට වැද, රජ්ජුරුවන් වැඳැ, එකත්පස් වැ සිටි සේකැ. රජ්ජුරුවෝ, බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ හා සමඟ සුවදුක් දොඩා, පණ්ඩිතයන් වහන්සේ, විමසන්නාහු, “ සමහර කෙනෙක් ඉසුරු සම්පතෙහි පිහිටා සිටැ, මෙතෙක් සැපත් අපට ඇතැයි සම්පත් නිසා පණ්වා ආදි පව් නොකරන්නා හ. සමහර කෙනෙක්, “තමනට සැපත් දුන්නනට වැරැද්දෝ යැ’යි අනුන් බණන පිණිසැ පව් නොකරන්නා හ. සමහර කෙනෙක් කිසිවක් කරන්නට නො පොහොසත් හෙයින් පව් නො කරන්නා හ. සමහර කෙනෙක් නුවණ නැති වැ අමන්ත්රීර හෙයින් පව් නොකරන්නා හ. තෙපි බොහෝ වු අර්ථ චින්තන‍ෙයහදෙක්ෂව : සිතුව හොත් දස දහසක් යොදුන් දඹදිවැ රජ්ජුරුවන් මරා රාජ්යර ගන්නට පොහොසතුව: කුමක් නිසා මට නොවැරැද්දු ද? මරා පියා රාජ්යහය නො ගතු ද” යි කී හ.

12. එ බස් අසා බෝසතාණන් වහන්සේ , “ නුවණැත්තෝ තමනට සුව පිණිසැ පව් කමැ නො හැසිරෙන්නා හ: යසසින් පිරිහී කායික චෛතසික දුකින් පෙලෙන ලදු වැත් එක් කෙනෙකුන් කෙරෙහි සෙනෙහසයෙන් වේව යි උරණින් වේ ව යි පැවැතැ එන සුචරිත ධමර්යහ නො හරනා හ” යි වදාළ සේකැ.නැවැතත් රජ්ජුරුවෝ, බෝධිසත්වයන් විමසන පිණිසැ රාජ මායමක් කියන්නෝ, “මොළොක් වූ හෝ දරුණු වු හෝ යම්කිසි කාරණයකින් සත්ත්ව තෙමේ බැගෑවට පැමිණැ තමා සම්පතැ පිහිටා පස් වැ ආචාර ධර්ම්යෙහි හැසිරෙන්නේ යැ”යි කි හ. ඉක්බිති බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ එසේ කී රජ්ජුරුවනට ගසක් උපමා කොටැ දක්වන සේක්, “යම් ගසක් මුලැ සෙවණැ සැතැපී ‍යමෙක් හුන්නේ වී නම් ඒ සැතැපුණු ගසැ අත්තක් වේවයි සත් පුරුෂ තැනැත්තේ නො බිදින්නේ යැ: ඉදින් බින්දේ වි නම් පවිටු මිත්රු ද්රෙේහි යැ “යි වද්රුරා, “දේවයන් වහන්ස , සැතැපුණු රුකැ කොළ අත්තක් පමණ කඩා පි මාත්ර්යෙකින් මිත්රම ද්රෙිහි වන කලැ , මා පියාණන් වහන්සේට ද බොහෝ සැපත් දි මාත් මෙ සා ඉසුරු සම්පතෙහි පිහිටුවා රකිමින් සිටි ඔබ වහන්සේ කෙරේ වරදනා මම, කෙසේ නම් මිත්රහ ද්රෙටහි නො වෙම් දැ” යි සියලු සැටියේ මැ තමන් වහන්සේ මිත්රරද්රොේහි නො වන බව වදාරා රජ්ජුරුවන් ගේ සිත් හසරට යෝජනා කරන සේක්. “යම් පුරුෂයක්හු සමීපයෙන් යමෙක් තෙමේ ස්වල්ප වූ කාරණයකුදු විචාර දත්තේ ද, යම් නුවණැති කෙනෙක් තුමු යමක් හට සිතැ උපන් සැකයකුත් දුරු කෙරෙද්ද, ඌ තුමු සැක විචාරගත් තැනැත්තවුට පිහිට වැ සිටීමෙන් පිළිසරණ වන්නා හ. සැක දුරු කිරීමෙන් ආචාර්ය තනතුරෙහි සිටි නුවණැත්තවුන් සත්පුරුෂ තැනැත්තේ විශ්වාසය නොකරන්නේයැ” යි වදාරා, දැන් රජ්ජුරුවනට අවවාද කරන සේක්, “රජ්ජුරුවන් වහන්සේ, පස් කම් සුව අනුභව කරන ගෘහස්ථ තෙමේ කුසීත වී නම් යහපත් නොවන්නේ යැ: තමා විඳිනා ඒ පස්කම් සැප තර කොටැ ගත නො හෙන්නේ යැ: කායාදී සංහිඳීමක් නැති මහණ ද ඒ මහණ ධර්ම ය පුරා ගත නො හෙන්නේ යැ. එසේ හෙයින් යහපත් නො වෙයි. එ සේ මැ යහපත අයහපත නො විමසා සංග්රකහ කරන්නා වූ රජ ද යහපත් නො වෙයි. යම් නුවණැත්තෙක් තෙමේ කොප වී නම් අමායෙහි විෂ බින්දුවක් හුණුවා සේ ඔහු ගේ සන්තානයෙහි පිහිටි සියලු ගුණ මැ නස්නා හෙයින් එයින් උතුම් නොවන්නේ යැ. දේවයන් වහන්ස, රජ තෙමේ පරීක්ෂාකාරී වැ රාජ්යුය කරන්නේ යැ. පරීන්ෂිත වැ දශ රාජ ධර්මතයෙන් රාජ්යරය කරන්නා වූ රජ්ජුරුවෝ යශස් පරිවාර ගුණ කිර්ති ඒකාන්තයෙන් වඩන්නාහු යැ” යි වදාළ සේකැ.


16. දේවතා ප්‍රශ්නයසංස්කරණය

මෙසේ වදාළ කල්හි රජ්ජුරුවෝ මහ බො සතාණන් වහන්සේ, නගන ලද දළ පුඩු සේසත් ඇත රජ අස්සෙහි වඩා හිඳුවා තුමු මිටි අස්නෙහි හිඳැ . පණ්ඩිතයෙන්, සේසතෙහි වසන සෙව් දූ මා පැන සතරක් විචාළී යැ. මම ඒ පැන දැන ගත නුහුණුයෙමි. මේ සේනකාදි පණ්ඩිතවරු සතර දෙනාට කි තැනැ උනටත් නො වැටැහිළු. පුත , ඒ පැන මට කියව”යි ආරාධනා කල සේක.


2. එ දවස් මහ බෝ සතාණන් වහන්සේ, සැට යොදුන් රග්ගල් මුඳුනෙහි සිංහ නාද කරන අභීත කෙසර සිංහයකු සේ, “දේවයෙනි, සේ සතෙහි වසන දේවතාව වේ වයි, චාතුර්මුහා රාජිකාදි වු ස දිව්යස ලොකයෙහි දේවතාවෝ වෙත්ව යි ,සොළොස් බඹ තලෙහි බඹහු වෙත් ව යි යම් කිසි කෙනෙකුන් විසින් විචාරන ලද්දා වු පැන , තියුණු මුවහත් ඇති කඩුවෙකින් ඇඹුල මල් මිටියක් කපා වගුරුවන බල ඇති පිරිමියක්හු මෙන්, මා ගේ නිර්මයල වු නුවණ නමැති කඩුයෙන් පිරිසිඳැ කියමි. කියව දේවයෙනි, දෙව් දූ විචාළ පැන” යි සර්වඥ ප්රුචාරණයක් පරිද්දෙන් වදාළ සේක.


3. එ දවස් මහ බෝසතාණෝ සවනේ දත්තෝ නම් කෙසේ ද ? මතු ලොව්තුරා බුදු වා සියුලු සතුන් සි


"භන්ති හත්ථෙහි පාදෙහි මුඛඤ්ච පරිසුම්හති

සවෙ රාජ පියො හොති කං තෙනමහිපස්සයි.”


මහ බෝ සතාණන්වහන්සේට ගාථාව අසමින් මැ ආකාශයෙහි නඟා ලූ පුන් සඳ මඩලක් මෙන් අර්ථය අවබෝධ වීයැ. ඉක්බිති බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ , “අසව ‍ාද්වයෙනි” වදාරා, යම් වේලෙක්හි මෑණියන් ගේ ඇකයෙහි හොත්තා වු ළදරු කුමාරයා, කිරි බී බඩ පුරා ගෙනැ සතුටු වැ මෑණියන් හා සමග කෙළනේ , තමා ගේ ළ හෝ පලු පත් සේ මොළකැටි අතින් මෑණ්යන් මරන්නේ ද , ඉසැකේ ඇදැ කඩන්නේ ද, මිටින් මෑණ්යන් මුණ අන්නේ ද, එ වේලෙහි වගුළ සඳ රැසින් ඔද වැඩි කිරි මුහුදක් සේ සනේහයෙන් ඔද වැඩියා වු සිත් ඇති මෑණියෝ , පුතණුවනට “සෙර ගේ පුත ,මා කුමට මරන්නේ දැ”ය යනාදීන් සනේහ වශයෙන් කියා ස්නෙහය ධරා ගන්නට අසමර්ථ වැ දරුවන් වැලැඳ ගෙන ළෙහි හොවා සිපැ ගනිති. මෙ සේ ඔරැ හිදැ තමන් මරා කෙළනා වේලෙහි මෑණියනට දරුවෝ ආදි ඇති ප්රෙසමයට වඩා ලා මැ ප්රිකය වන්නා හ: පියාණනටත් එසේ මැ පිය වෙතී” මෙ සේ නාභො මධ්යනයෙහි සුර්ය මණ්ඩලය ඔසොවා පාන්නක්හු මෙන් ප්රතශ්නය පහළ කොටැ වදාළ සේකැ.


5. ඒ ප්රයශ්නය විසර්ජනය අසා දේවතා දූ සළ පුඩු සේසත් විවාරයෙන් මෑත් වැ අර්ධ ශරීරයක් දක්වා, ‘ප්රපශ්නය වදාළ නියාව තා යහපතැ”යි මිහිරි කට හඬින් ශබ්ධ පවත්වා සත්රුවන් කරඬුවක් දිව මල් සුවඳින් පුරා මහ බෝ සතාණන් වහන්සේට පුජා කොටැ සැඟැවි ගියා ය.


(2) බාල පරාය ප්‍රශ්නයසංස්කරණය

6. රජ්ජුරුවෝද මහ බෝසතාණන් වහන්සේ ට ගඳින් මලින් පූජා කොටැ දෙවන පැනයට ආරාධන කොටැ “කියව දේවයෙනි” වදාළ කල්හි “අක්කොසති යථා කාමං” යනාදි ගාථායෙන් දෙවන පැනය කි හ.


ඉක්බිති රජ්ජුරුවනට බෝ සතාණන් වහන්සේ , “රජ්ජුරුවෙනි. කකුල් දඬු ගොසින් කි දේ කට ලන්නට සමර්ථ සත් අට හැවිරිදි පුතණුවන් විසින් ‘ඉදින් මට මේ කැවුම් දුන්නේ වී නම් යෙමි’ කියන්නා, ‘එසේද පුතංඩ’යි උන් කැමැති කඅවුම් ඉදි කොටැ දුන් කල්හි , ඒ කැවුම් කාලා ‘තෙපි ගෙයි සිහිල් සෙවාණ් හිඳුව. මම තොපට පිටතැ ඇවිදැ, මෙහෙවර කෙරෙමැයි කියා හස්ත විකාර මුඛ විකාරාදි නොයෙක් උසුළු පැපෑ කී මෙහෙවරැ නො ගොසින් සිටිනා පුතණුවනට මෑණියෝ කිපී මරන්නට දංඩක් හැරැ ගෙනැ, ‘ මා සන්තක දෙය කා ලා කුඹුරේ කුරුල්ලන් පමණ පලවා පියනිනටත් නො යෙයි දැ. ‘යි භය ගැන්වූ කලා වේගයෙන් , දිවැ ගත් පුතණුවන් ලුහු බැදැ අල්ලා ගන්නට අසමර්ථ වැ, ‘සෝනට යේවයි, බිල්ලට යේවයි, සොරු තා කඬ කඬ කොටැ කපා පියත්ව යි යනාදීන් කියා, කැමති පරිදිදෙන් කට හෙළන පමණක් හැවිලි හවන්නාහු. යමක් මුඛයෙන් බෙණේ නම් ඉන් සිඟිත්තකුත් දරුවනට වන්නා නො කැමැත්තෝ යැ.

7. “ඒ කුමාරයා දවස මුළුල්ලෙහි කොල්ලන් හා එක්වැ කෙළැ පියා, සවසැ ගෙට වදනට නො පොහොසත් වුයේ නෑයන් ගේ ගෙට යන්නේ යැ. මෑණියෝ ද, දරුවෝ දැන් දො හෝ, දැන් එත් දෝ හෝ “යි පෙර මග බල-බලා හිඳ ,සවස් වන තුරු නො එන්නා දැකැ ,” මා උරණ හෙයින් ගෙට එන්නට භය ඇති වැ නො එති යි සිතා ශොකයෙන් පුරා ගෙනැ කඳුළු පිරුණු මුහුණින් යුක්ත වැ, නෑයන් ගේ ගෙවල් හි බලන්නාහු, පුතණුවන් සැකැ වඩා ගෙනැ සිපැ සනසා පියා දෑතින් තර කොටැ අල්ලා ගෙනැ, “පුත, මා කී බසුත් සිතැ තිබද්දැ” යි ආදි ඇති ‍ෙප්රනමයටතවෙඩා ලා ප්රේම උපදවන්නා හ. මෙසේ දේවයෙනි, දරුවෝ මෑණියනට කිසි කලෙකැත් වඩා ලා මැ ප්රිනය වන්න‍හෙ” යි වදාරා දෙවන පැනය විසඳා වදාළ සේකැ. සේවතා දූ පෙර පරිදිදෙන් මැ සාධු කාර දී පුජා කළා යැ.


(3) අඹු සැමි ප්‍රශ්නයසංස්කරණය

8. රජ්ජුරුවෝ ද පූජා කොටැ තුන්වන පැනයට ආරාධනා කොටැ , “කියව දේවයෙනි” වදාළ කල්හි , “ අබ්භක්ඛාත් අභූතෙන” යනාදි ගාථායෙන් තුන්වන පැනය කී හ.


“අබ්භක්ඛාති අභූතෙන අලිකෙන මහිසාරයෙ

සචෙ රාජ පියො හොති කං තෙනමභිපස්සසි”


ඉක්බිති මහ බෝ සතාණන් වහන්සේ, දේවයෙනි,යම් වේලෙකැ අඹු සැමි දෙමහල්ලෝ රහසි ගත වැ ලොකස්වාද රතියෙන් කෙළනාහු ඔවුනොවුනට, “ තොප මා කෙරෙහි මඳකුත් ප්රේ මයක් නැති, තොප ගේ සිත බැහැරැ යර”යි මෙ සේ ඔවුනොවුනට නැත්තක් කියද්ද, බොරුවෙන් චොදනා කෙරෙද්ද, එ වේලෙහි ඔහු දෙමහල්ලෝ ඔවුනොවුනට, අධික වැ ප්රිෙය වන්නා හ’ යි තුන් වන පැනය වදාළ සේකැ. දේවතා දූ පෙර සේ මැ පූජා කළා යැ.


(4) ශ්රමණ බ්රාහ්මන ප්‍රශ්නයසංස්කරණය

9. රජ්ජුරුවෝ පුජා කොටැ අනෙක් පැනයට ආරාධනා කොටැ, “කියව දේවයෙනි” යි වසාළ කල්හි , “හරං ආන්නඤ්ච පානඤ්ච’ යනාදි ගාථායෙන් සතර වන පැනය කී හ.


“හරං අන්නඤ්ච පානඤ්ච චත්ථ සෙනාසනානි ච

අඤ්ඤ දත්ථු හරා සන්තා

තෙ චෙ රාජ පියා හොන්ති කං තෙන මහිපස්සසි.”


ඉක්බිත්තෙන් රජ්ජුරුවන්ට, “දේවයෙනි, මේ පැනය තෙමේ ධර්මිෂ්ඨවූ ශ්ර්මණ බ්රා,හ්මණයන් සඳහා යැ. ඔවුන් තමන් ගේ ගෙදොරැ සිඟා සිටි කල්හි තමන් විසින් පිළි ගන්වන ලද ආහාරාදිය පිළිගෙන යන්නා ද ගොස් වළදවන්නා ද දැකැ අප මැ සිඟන්නාහ. අප මැ සන්තක වු ආහාරාදිය ගෙනැ යන්නා හ. ගොස් අනුභව කරන්නාහ යි ඒ ශ්රනමණ බ්රාහහ්මණයන් විෂයයෙහි වඩා ලා මැ ප්රෙවම ඇති වන්නා හ. මෙසේ ශ්ර‍මණ බ්රාහහ්මණාදීන් සැදැහැති උපාසක කුලය තමන් විසින් දෙන ලද්දා වු සතර පසය දැත්තැ දී අනුභව කරන කල්හි අධිකයක් මැ ප්රිමය කරන්නා හ” යි සතර වන පැනය වදාළ කල්හි දේවතා දූ පෙර පරිද්දෙන් මැ ,පූජා කොටැ සාධුකාර දි සත් රුවන් පිරූ රුවන් කරඬුවක්, ‘ගනුව , පණ්ඩිතයෙන්’ යි කියා, මහා බෝසතාණන් වහන්සේ ගේ ශ්රීු පාද මුලයෙහි පූජා කළා යැ . රජ්ජුරුවෝ ද පැහැදැ සෙනෙවිරත් තනතුරු දුන් හ. එතැන් පටන් කොටැ මහ බෝ සතාණන් වහන්සේ ගේ යසස මහත් වුයේ යැ.

"https://si.wikibooks.org/w/index.php?title=උම්මග්ග_ජාතකය-iv&oldid=4759" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි